Nico: Ikona Velvet Underground, muza i solowa artystka

0

Nico, właściwie Christa Päffgen, urodziła się 16 października 1938 roku i była wszechstronną artystką – modelką, aktorką i piosenkarką. Na dzień dzisiejszy, mając 85 lat, jej życie i twórczość nadal fascynują. Jest matką Christiana Aarona Boulogne, znanego jako Ari, którego ojcem był francuski aktor Alain Delon. Nico zdobyła międzynarodowe uznanie przede wszystkim dzięki swojej współpracy z zespołem The Velvet Underground oraz jako ikoniczna muza Andy’ego Warhola. Jej kariera, choć krótka, naznaczona była artystycznymi poszukiwaniami i burzliwymi relacjami, pozostawiając trwały ślad w historii muzyki i mody XX wieku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 85 lat (stan na 2024 rok)
• Żona/Mąż: Brak informacji
• Dzieci: Christian Aaron Boulogne (Ari)
• Zawód: Modelka, aktorka, piosenkarka
• Główne osiągnięcie: Współpraca z The Velvet Underground, ikona Andy’ego Warhola

Podstawowe informacje o Nico

Christa Päffgen, znana światu jako Nico, przyszła na świat 16 października 1938 roku w Kolonii w Niemczech. Pochodziła z zamożnej rodziny – jej ojciec, Wilhelm, był związany z tradycją browarniczą rodziny Päffgen Kölsch. Artystka mierzyła 178 cm wzrostu, wyróżniając się jasną cerą i wyrazistymi rysami, które szybko przyciągnęły uwagę świata mody. Jej talent językowy, doskonalony podczas licznych podróży, pozwolił jej na biegłe posługiwanie się językiem niemieckim, angielskim, hiszpańskim i francuskim, co było nieocenione w jej międzynarodowej karierze.

Pseudonim artystyczny „Nico” został nadany jej w wieku 16 lat przez fotografa Herberta Tobiasa, na cześć swojej dawnej miłości, greckiego filmowca Nikosa Papatakisa. W wieku 17 lat artystka otrzymała propozycję kontraktu od samej Coco Chanel, jednak jej silne pragnienie niezależności skłoniło ją do odrzucenia tej oferty i wyjazdu do Nowego Jorku. Jej życie, choć krótkie, było pełne zwrotów akcji i artystycznych poszukiwań, odzwierciedlając ducha epoki, w której przyszło jej żyć. Lata 80. XX wieku przyniosły jej jednak problemy zdrowotne, które zakończyły się tragicznym finałem.

Życie osobiste Nico

Dzieciństwo Nico przypadło na burzliwe czasy wojny. Gdy miała zaledwie dwa lata, wraz z matką i dziadkiem opuściła rodzinną Kolonię, szukając schronienia w lesie Spreewald pod Berlinem, z dala od zagrożenia alianckimi nalotami. Losy jej ojca, Wilhelma, pozostają owiane tajemnicą; według jednej z wersji zginął w 1942 roku, zastrzelony przez francuskiego snajpera, podczas gdy inne doniesienia sugerują śmierć w obozie koncentracyjnym lub szpitalu psychiatrycznym. Te mroczne doświadczenia z pewnością odcisnęły piętno na jej wczesnych latach.

W 1961 roku Nico nawiązała romans z francuskim aktorem Alainem Delonem. Owocem tej relacji, urodzonym 11 sierpnia 1962 roku, był syn Christian Aaron Boulogne, znany jako Ari. Mimo narodzin syna, Delon nigdy nie uznał ojcostwa, co stanowiło kolejny trudny aspekt jej życia osobistego. Nico była również związana z wieloma legendarnymi postaciami świata muzyki rockowej. Brian Jones z The Rolling Stones pomógł jej nagrać pierwszy singiel, a Jim Morrison, wokalista The Doors, jako pierwszy zachęcił ją do samodzielnego pisania tekstów i komponowania muzyki, otwierając nowy rozdział w jej karierze artystycznej.

Kariera aktorska i modeling

Droga artystyczna Nico rozpoczęła się od epizodycznej, ale znaczącej roli w kultowym filmie Federico Felliniego „La Dolce Vita” z 1960 roku. Reżyser był zafascynowany jej urodą i charyzmą, obsadzając ją w roli samej siebie. Aby rozwijać swoje aktorskie aspiracje, Nico przeniosła się do Nowego Jorku, gdzie pobierała lekcje aktorstwa u legendarnego Lee Strasberga. Te studia miały pomóc jej w zdobywaniu bardziej złożonych i wymagających ról filmowych, choć jej kariera aktorska rozwijała się równolegle z jej muzycznymi dokonaniami. W połowie lat 60. Nico stała się centralną postacią w kręgu artystycznym Andy’ego Warhola, występując w jego awangardowych, eksperymentalnych filmach, takich jak „Chelsea Girls” z 1966 roku. To właśnie Warhol wywarł presję na zespół The Velvet Underground, aby Nico dołączyła do ich składu jako wokalistka, co miało niebagatelny wpływ na jej dalszą karierę.

Później jej ścieżka artystyczna zaprowadziła ją do współpracy z francuskim reżyserem Philippe Garrelem. W latach 1970–1979 Nico wystąpiła w około siedmiu jego filmach, tworząc silną artystyczną więź, która obejmowała również sferę prywatną. Ta współpraca pozwoliła jej na eksplorowanie nowych form wyrazu i utrwalenie jej wizerunku jako ikony kina artystycznego. Jej wszechstronność i gotowość do podejmowania nowych wyzwań artystycznych sprawiły, że jej dorobek jest niezwykle różnorodny i fascynujący, obejmując zarówno wielkie produkcje, jak i kameralne kino autorskie.

Kariera muzyczna

Przełomowym momentem w karierze Nico było dołączenie do The Velvet Underground na prośbę Andy’ego Warhola. Na ich debiutanckim albumie z 1967 roku zaśpiewała główne wokale w trzech utworach: „Femme Fatale”, „All Tomorrow’s Parties” i „I’ll Be Your Mirror”. Jej charakterystyczny, niski głos i niepowtarzalny styl wokalny dodały zespołowi unikalnego brzmienia, które do dziś jest cenione przez krytyków i fanów. Debiutancki solowy album Nico, zatytułowany „Chelsea Girl”, również ukazał się w 1967 roku. Zawierał utwory napisane przez takich artystów jak Bob Dylan czy Jackson Browne. Sama Nico wyrażała jednak niechęć do tej płyty, głównie z powodu dodanych postprodukcyjnie elementów, takich jak flety i smyczki, które nie odpowiadały jej wizji muzycznej. Był to album, który pokazał jej potencjał, ale jednocześnie naraził na krytykę ze strony samej artystki.

Za namową Jima Morrisona, Nico zaczęła komponować własną muzykę, znajdując swój charakterystyczny instrument – harmonium. Ten instrument stał się fundamentem jej mrocznego i introspektywnego brzmienia, szczególnie widocznego na albumach takich jak „The Marble Index”. Jej muzyczna podróż była ściśle związana z Johnem Cale’em, byłym członkiem The Velvet Underground. Cale stał się jej najważniejszym współpracownikiem muzycznym, produkując i aranżując większość jej kluczowych albumów. Ich wspólna praca zaowocowała dziełami, które eksplorowały granice muzyki awangardowej i alternatywnej. W późniejszym okresie życia, Nico wykazywała zainteresowanie muzyką egipską, planując nagranie nowej płyty z egipską orkiestrą, co świadczy o jej nieustającej otwartości na nowe inspiracje artystyczne. Warto zaznaczyć, że jej album „Drama of Exile” z 1979 roku oraz wydawnictwo „Live at Chelsea Town Hall” (znane również jako „At Chelsea Town Hall 9.8.85”) przybliżają jej późniejszą twórczość.

Filmografia Nico

• „La Dolce Vita” (1960)
• „Chelsea Girls” (1966)
• Filmy z Philippe Garrelem (lata 1970–1979)

Dyskografia Nico

• Debiutancki album z The Velvet Underground (1967)
• „Chelsea Girl” (1967)
• „The Marble Index”
• „Desertshore”
• „The End…”
• „Drama of Exile” (1979)
• „Nico in Paris” (1985)
• „Live at Chelsea Town Hall” (1988)

Problemy zdrowotne i śmierć

Nico w swoim życiu zmagała się z problemami zdrowotnymi, które wpływały na jej występy. Cierpiała na częściową głuchotę, co czasami powodowało, że podczas występów z The Velvet Underground zdarzało jej się gubić tonację. Ten problem zdrowotny stanowił dodatkowe wyzwanie w jej karierze muzycznej. Tragiczny finał jej życia nastąpił 18 lipca 1988 roku. Podczas wakacji na Ibizie, Nico uległa wypadkowi na rowerze. Dostała krwotoku mózgowego, który okazał się bezpośrednią przyczyną jej śmierci. Zmarła w wieku zaledwie 49 lat, pozostawiając po sobie bogaty, ale też niepokojący dorobek artystyczny.

Jej śmierć w 1988 roku była szokiem dla świata sztuki i muzyki. Choć jej życie było krótkie, pozostawiła po sobie trwały ślad. Warto wspomnieć, że jej zainteresowanie muzyką egipską i plany nagrania nowej płyty z egipską orkiestrą pozostały niezrealizowane. Jej życie, choć pełne sukcesów, było również naznaczone trudnościami, co czyni jej postać jeszcze bardziej fascynującą dla badaczy jej twórczości i biografów. Inspiracje, które czerpała, od muzyki egipskiej po współpracę z artystami takimi jak Jimmy Page czy Iggy Pop, świadczą o jej nieustającej dążeniu do artystycznej eksploracji.

Wizerunek i kontrowersje

W 1968 roku Nico przeszła znaczącą metamorfozę wizerunkową. Przefarbowała włosy na rudo i zaczęła ubierać się wyłącznie na czarno. Ten mroczny styl, charakteryzujący się surowością i elegancją, stał się wizualnym prototypem dla późniejszej sceny gotyckiego rocka, wyznaczając nowe trendy w modzie i estetyce. Jej niekonwencjonalny wizerunek i silna osobowość często budziły kontrowersje i napięcia, szczególnie w zespole The Velvet Underground. Lou Reed, jeden z liderów grupy, irytował się jej rytuałem zapalania świecy przed każdym występem, co często powodowało opóźnienia koncertów. Te drobne konflikty, choć wydają się błahe, świadczą o trudnej dynamice wewnątrz zespołu i o tym, jak bardzo Nico wyróżniała się na tle innych członków.

Jej postawa i artystyczna niezależność bywały źródłem sporów, ale jednocześnie stanowiły klucz do jej unikalnego charakteru. Nico nie bała się eksperymentować ani kwestionować status quo, co czyniło ją postacią wyrazistą i inspirującą. Jej wpływ na kulturę popularną jest niezaprzeczalny, a jej wizerunek wciąż inspiruje artystów i projektantów. Od pracy w domu towarowym KaDeWe jako młoda dziewczyna, po współpracę z ikonami sztuki i muzyki, jej życie było pasmem nieustannych przemian i artystycznych poszukiwań. Nawet po kradzieży jej ukochanego harmonium, Patti Smith wykazała się gestem solidarności, kupując jej nowy instrument w Paryżu, co pozwoliło artystce kontynuować tworzenie muzyki. Te historie podkreślają złożoność jej relacji i jej miejsce w świecie sztuki.

Ciekawostki

Zanim Nico stała się rozpoznawalną postacią na międzynarodowej scenie artystycznej, w wieku 13 lat pracowała jako sprzedawczyni bielizny w prestiżowym berlińskim domu towarowym KaDeWe. To właśnie tam została odkryta przez fotografa, co stanowiło pierwszy krok na drodze do kariery modelki. Jej życie było pełne nieoczekiwanych zwrotów akcji, a jej późniejsze sukcesy były owocem determinacji i wytrwałości. Nawet po kradzieży jej ukochanego harmonium, które stało się kluczowym instrumentem w jej muzycznej karierze, artystka otrzymała wsparcie. Patti Smith, legendarna artystka, wykazała się niezwykłym gestem solidarności, kupując Nico nowy instrument w Paryżu, co pozwoliło jej kontynuować tworzenie muzyki. Ten incydent pokazuje, jak ważna była dla niej sztuka i jak silne więzi potrafiła nawiązywać z innymi artystami.

Pod koniec życia Nico była zafascynowana muzyką egipską i planowała nagranie nowej płyty z egipską orkiestrą. Ten projekt, choć niezrealizowany, świadczy o jej nieustającej otwartości na nowe brzmienia i inspiracje, nawet w obliczu problemów zdrowotnych i zbliżającej się śmierci. Jej zainteresowanie różnorodnymi kulturami i stylami muzycznymi pokazuje jej wszechstronność jako artystki. Współpraca z takimi postaciami jak Jimmy Page czy Iggy Pop, choć nie zawsze bezpośrednio zaznaczona na albumach, świadczy o jej pozycji w kręgach muzyki alternatywnej. Jej wpływ na kształtowanie się sceny muzycznej, zwłaszcza w kontekście ruchu New Wave i muzyki gotyckiej, jest niezaprzeczalny.

Warto wiedzieć: Nico zmarła tragicznie w wypadku na Ibizie w 1988 roku, w wieku 49 lat, co stanowiło brutalne zakończenie jej barwnego życia.

Życie Nico, naznaczone odwagą w poszukiwaniu własnej ścieżki artystycznej i nieustannym przekraczaniem granic, pozostaje inspirującym przykładem siły indywidualności. Jej unikalny głos i wpływ na kulturę sprawiają, że pozostaje jedną z najbardziej fascynujących postaci XX wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nico