Peter Fonda: Ikona kontrkultury, aktor, reżyser.

0

Peter Henry Fonda, urodzony 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku, był wybitnym amerykańskim aktorem, reżyserem i scenarzystą, którego bogata kariera artystyczna trwała przez 62 lata. Pochodzący z legendarnej rodziny Fonda, która wydała na świat takie talenty jak jego siostra Jane Fonda, Peter na zawsze zapisał się w historii kina dzięki swojej ikonicznej roli w filmie „Easy Rider”. Jego życie, choć obfitujące w sukcesy zawodowe i artystyczne, było również naznaczone osobistymi tragediami i nonkonformistycznym podejściem do życia, co czyni jego postać fascynującą dla kolejnych pokoleń.

Na 17 maja 2024 roku Peter Fonda miałby 84 lata. Zmarł 16 sierpnia 2019 roku w wieku 79 lat w Los Angeles, a przyczyną jego śmierci była niewydolność oddechowa spowodowana rakiem płuc. Jego dziedzictwo filmowe, obejmujące przełomowe dzieła kina kontrkultury oraz role w produkcjach nagradzanych Oscarem, stanowi trwały wkład w amerykańską kinematografię.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 17 maja 2024 roku miałby 84 lata.
• Żona/Mąż: Susan Jane Brewer (1961-1974), Margaret Devogelaere (niepotwierdzony związek).
• Dzieci: Bridget Fonda, Justin Fonda.
• Zawód: Aktor, reżyser, scenarzysta.
• Główne osiągnięcie: Ikoniczna rola Wyatta w filmie „Easy Rider” (1969), nominacja do Oscara za scenariusz i rolę w „Ulee’s Gold” (1997).

Podstawowe informacje biograficzne

Peter Henry Fonda przyszedł na świat 23 lutego 1940 roku w Nowym Jorku. Jego życie artystyczne, obejmujące pracę jako aktor, reżyser i scenarzysta, rozciągało się przez 62 lata, od 1957 roku aż do jego śmierci 16 sierpnia 2019 roku w Los Angeles. W chwili odejścia miał 79 lat. Przyczyną śmierci była niewydolność oddechowa spowodowana rakiem płuc. Fonda był synem legendy kina, Henry’ego Fondy, i jego pierwszej żony, Frances Ford Seymour. Jego prawdziwe imię i nazwisko brzmiało Peter Henry Fonda.

Rodzina i życie prywatne

Dynastia aktorska

Peter Fonda był częścią jednej z najbardziej rozpoznawalnych rodzin aktorskich w historii Hollywood. Jako syn Henry’ego Fondy i młodszy brat Jane Fondy, odziedziczył talent aktorski i wcześnie wkroczył w świat filmu. Jego córka, Bridget Fonda, również podążyła tą ścieżką, stając się znaną aktorką. Ta artystyczna tradycja stanowiła ważny element jego tożsamości, choć relacje rodzinne bywały skomplikowane.

Tragedia rodzinna z dzieciństwa

Kluczowym i tragicznym wydarzeniem w dzieciństwie Petera Fondy był samobójstwo jego matki, Frances Ford Seymour, gdy miał zaledwie 10 lat. Przez pięć lat prawda o jej śmierci była ukrywana przed nim. Dopiero jako piętnastolatek dowiedział się o okolicznościach i miejscu zgonu matki, co stanowiło dla niego głęboko wstrząsające doświadczenie.

Małżeństwa i potomstwo

Pierwszym małżeństwem Petera Fondy był związek z Susan Jane Brewer, zawarty w 1961 roku. Para doczekała się dwójki dzieci: córki Bridget Fondy, która poszła w ślady ojca i dziadka, oraz syna Justina Fondy. Małżeństwo z Brewer zakończyło się rozwodem w 1974 roku. W późniejszych latach życia Fonda był związany z Margaret Devogelaere.

Kariera zawodowa

Debiut sceniczny i nagrody teatralne

Kariera Petera Fondy rozpoczęła się na deskach nowojorskiego Broadwayu. W 1961 roku zadebiutował w sztuce „Blood, Sweat and Stanley Poole”, za którą otrzymał prestiżowe nagrody: New York Drama Critics’ Circle Award oraz Theatre World Award. Te wczesne wyróżnienia potwierdziły jego talent aktorski i otworzyły drogę do dalszych sukcesów.

Początki w filmie i telewizji

Pierwszą rolę filmową Peter Fonda zagrał w 1963 roku w produkcji „Tammy and the Doctor”. W tym samym roku pojawił się również w filmie wojennym „The Victors”, za który odebrał Złoty Glob dla najbardziej obiecującego debiutanta, co było znaczącym otwarciem jego kariery w Hollywood.

Ikona kontrkultury: „Easy Rider”

Przełomowym momentem w karierze Petera Fondy okazał się rok 1969 i film „Easy Rider”. Fonda nie tylko zagrał w nim główną rolę Wyatta, ale także współtworzył scenariusz i wyprodukował film. Obraz, zrealizowany za skromny budżet, stał się gigantycznym kasowym hitem i kultowym dziełem kina kontrkultury. „Easy Rider” uczynił z Fondy ikonę pokolenia, a jego scenariusz przyniósł mu nominację do Oscara. Ten film na zawsze wpisał się w historię kina.

Współpraca z Rogerem Cormanem

W połowie lat 60. Peter Fonda, postrzegany jako outsider, zaczął angażować się w produkcje filmów klasy B. Szczególnie owocna była jego współpraca z Rogerem Cormanem. Fonda wystąpił m.in. w filmie „The Wild Angels” z 1966 roku, gdzie wcielił się w postać lidera gangu motocyklowego. Kolejnym ważnym projektem był „The Trip” z 1967 roku, film eksplorujący doświadczenia z LSD, do którego scenariusz napisał Jack Nicholson.

Debiut reżyserski: „The Hired Hand”

W 1971 roku Peter Fonda zadebiutował jako reżyser, tworząc rewizjonistyczny western „The Hired Hand”. W filmie tym zagrał również główną rolę. Choć produkcja nie odniosła sukcesu komercyjnego, z czasem została odrestaurowana i uznana za dzieło kultowe. Ten projekt pokazał jego wszechstronność artystyczną, wykraczającą poza aktorstwo.

Gwiazda kina akcji lat 70.

Po sukcesach związanych z motocyklowymi produkcjami, Peter Fonda zyskał status gwiazdy kina akcji. W latach 70. występował w licznych hitach gatunku, takich jak „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974), „Race with the Devil” (1975) czy „Futureworld” (1976). Jego charyzma i emploi idealnie pasowały do dynamicznych ról w tych popularnych filmach.

Wielki powrót w „Ulee’s Gold”

W 1997 roku Peter Fonda przeżył spektakularny renesans swojej kariery. Rola milczącego pszczelarza w filmie „Ulee’s Gold” przyniosła mu drugą w życiu nominację do Oscara, tym razem w kategorii najlepszego aktora. Sukces ten uzupełniła nagroda Złotego Globu. Rola w „Ulee’s Gold” była dowodem na jego niezmienną siłę aktorską i zdolność do kreowania głębokich, zapadających w pamięć postaci.

Nagrody i osiągnięcia

Peter Fonda zgromadził imponujący dorobek artystyczny, uhonorowany wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami. Jego wkład w kinematografię został doceniony zarówno przez krytyków, jak i publiczność, co potwierdza jego status jako jednej z ikon amerykańskiego kina.

Nominacje do Oscara

Peter Fonda był dwukrotnie nominowany do Nagrody Akademii. Pierwsza nominacja przypadła mu w 1970 roku za scenariusz oryginalny do kultowego filmu „Easy Rider”. Druga nominacja, w 1998 roku, dotyczyła kategorii najlepszej roli męskiej za kreację w filmie „Ulee’s Gold”. Te prestiżowe wyróżnienia świadczą o jego znaczącym wkładzie w świat kinematografii.

Złote Globy

Aktor zdobył dwa Złote Globy za swoje wybitne role aktorskie. Pierwszy otrzymał w 1998 roku za rolę w „Ulee’s Gold”, gdzie został nagrodzony jako najlepszy aktor w dramacie. Drugi Złoty Glob przyznano mu w 2000 roku za rolę drugoplanową w filmie telewizyjnym „The Passion of Ayn Rand”.

Uhonorowanie na Hollywood Walk of Fame

W 2003 roku Peter Fonda został uhonorowany własną gwiazdą na słynnej Alei Gwiazd w Hollywood. Jego gwiazda jest trwałym symbolem jego wkładu w przemysł filmowy i uznania, jakim cieszył się w branży.

Wypadki i zdrowie

Groźny wypadek z bronią

Niemal śmiertelne doświadczenie miało miejsce, gdy Peter Fonda miał zaledwie 10 lat. Przypadkowo postrzelił się w brzuch, a rekonwalescencja trwała kilka miesięcy. To traumatyczne wydarzenie na zawsze odcisnęło piętno na jego życiu.

Wpływ wypadku na kulturę

Wspomnienie niemal śmiertelnego postrzału, które Peter Fonda opisał słowami „Wiem, jak to jest być martwym”, miało nieoczekiwany wpływ na kulturę popularną. Podczas sesji z LSD z Johnem Lennonem i George’em Harrisonem, jego relacja zainspirowała Beatlesów do napisania piosenki „She Said She Said” z albumu „Revolver”.

Kontrowersje i poglądy

Problemy z prawem

W połowie lat 60. Peter Fonda miał styczność z problemami z prawem. W sierpniu 1966 roku został oskarżony o posiadanie marihuany, jednak został uniewinniony. W listopadzie 1966 roku aresztowano go podczas zamieszek na Sunset Strip.

Wizerunek „dropouta”

W połowie lat 60. Peter Fonda zyskał w Hollywood opinię nonkonformisty. Jego styl życia, obejmujący regularne zażywanie LSD i zapuszczenie długich włosów, sprawił, że tradycyjne wytwórnie filmowe zaczęły go unikać. Był postrzegany jako zbyt radykalna postać dla głównego nurtu, co utrwaliło jego wizerunek „dropouta”.

Kontrowersyjna rola w „Wanda Nevada”

W 1979 roku Peter Fonda wyreżyserował film „Wanda Nevada”. W tym obrazie, jako 39-latek, zagrał postać, która stała się obiektem uczuć 13-letniej wówczas Brooke Shields. Ta rola i kontekst filmu wywołały kontrowersje i wzbudziły dyskusje na temat przedstawiania relacji między postaciami.

Ciekawostki

Peter Fonda był postacią barwną i nieprzewidywalną, której życie obfitowało w niezwykłe wydarzenia i inspiracje.

Wspólny występ z ojcem

Film „Wanda Nevada” z 1979 roku jest jedyną produkcją, w której Peter Fonda wystąpił na ekranie razem ze swoim ojcem, Henrym Fondą. Henry zagrał tam epizodyczną rolę, co stanowiło unikalne wydarzenie w ich wspólnej karierze.

Autobiografia

W 1998 roku Peter Fonda opublikował swoją autobiografię zatytułowaną „Don’t Tell Dad”. Książka ta stanowi szczere i dogłębne spojrzenie na jego skomplikowane relacje rodzinne oraz przebieg jego kariery.

Dubbing i gry wideo

Głos Petera Fondy można było usłyszeć w popularnej grze wideo „Grand Theft Auto: San Andreas”, wydanej w 2004 roku. Wcielił się tam w postać „The Truth”, starego hipisa i teoretyka spiskowego.

Działalność muzyczna

W 1967 roku Peter Fonda nagrał singiel „November Night”, napisany przez Grama Parsonsa. Utwór został wydany przez wytwórnię Chisa.

Filmografia (wybrane produkcje)

Kariera Petera Fondy obejmuje bogaty zasób filmów, w których pełnił różne role. Poniżej przedstawiono wybrane produkcje, które miały największy wpływ na jego karierę.

• „Tammy and the Doctor” (1963) – debiut filmowy
• „The Victors” (1963) – Złoty Glob dla najbardziej obiecującego debiutanta
• „The Wild Angels” (1966) – lider gangu motocyklowego
• „The Trip” (1967) – film o doświadczeniach z LSD
• „Easy Rider” (1969) – rola Wyatta, produkcja, scenariusz, nominacja do Oscara
• „The Hired Hand” (1971) – debiut reżyserski, główna rola
• „Dirty Mary, Crazy Larry” (1974) – gwiazda kina akcji
• „Race with the Devil” (1975) – gwiazda kina akcji
• „Futureworld” (1976) – gwiazda kina akcji
• „Wanda Nevada” (1979) – reżyseria i rola
• „Ulee’s Gold” (1997) – nominacja do Oscara dla najlepszego aktora, Złoty Glob
• „The Passion of Ayn Rand” (2000) – Złoty Glob za rolę drugoplanową

Nagrody i wyróżnienia

Peter Fonda został uhonorowany wieloma znaczącymi nagrodami, które potwierdzają jego talent i wkład w rozwój kinematografii.

Peter Fonda, jako syn Henry’ego Fondy i brat Jane Fondy, pozostawił trwały ślad w historii kina, szczególnie dzięki swojej ikonicznej roli w filmie „Easy Rider”. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami artystycznymi, jak i osobistymi tragediami, stanowi inspirujący przykład kariery trwającej ponad sześć dekad, a jego wkład w rozwój kina kontrkultury i nie tylko, nadal jest doceniany przez krytyków i widzów na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Fonda