Peter Sellers: życie, kariera i śmierć na zawał serca.

0

Peter Sellers, którego prawdziwe imię i nazwisko brzmiało Richard Henry Sellers, był brytyjskim komikiem, aktorem i piosenkarzem, który zapisał się w historii kina jako jedna z najbardziej wszechstronnych i ekscentrycznych postaci XX wieku. Urodzony 8 września 1925 roku, zmarł 24 lipca 1980 roku w Londynie w wieku zaledwie 54 lat, a przyczyną jego śmierci był gwałtowny zawał serca. Choć świat znał go głównie jako mistrza transformacji i niezapomnianego inspektora Clouseau z serii „Różowa Pantera”, jego życie osobiste naznaczone było głębokimi problemami z tożsamością i kruchym zdrowiem psychicznym. Sellers, będąc jedynakiem, wychowywał się w rodzinie o mieszanych korzeniach wyznaniowych – jego ojciec był protestantem, a matka Żydówką, co sam aktor podkreślał, uznając się za Żyda według prawa. Jego burzliwa kariera i życie prywatne, naznaczone silną więzią z matką oraz skomplikowanymi relacjami, stanowią fascynujący materiał do analizy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 1980 roku miał 54 lata.
• Żona/Mąż: Britt Ekland (w latach 1964-1968).
• Dzieci: Victoria Sellers (ur. 1965).
• Zawód: Komik, aktor, piosenkarz, perkusista.
• Główne osiągnięcie: Kreacja inspektora Jacques’a Clouseau w serii filmów „Różowa Pantera” oraz wielokrotnie nagradzane role w filmach „Dr Strangelove” i „Wystarczy być”.

Podstawowe informacje o Peterze Sellersie

Prawdziwe imię, nazwisko i pochodzenie

Aktor, którego świat znał jako Petera Sellersa, urodził się jako Richard Henry Sellers. Imię Peter zostało mu nadane przez rodziców na cześć starszego brata, który zmarł przed narodzinami Richarda. Ta tragiczna okoliczność odcisnęła swoje piętno na jego tożsamości od najmłodszych lat.

Data i okoliczności śmierci

Peter Sellers zmarł 24 lipca 1980 roku w Londynie. Miał zaledwie 54 lata. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci był gwałtowny zawał serca, który przerwał jego życie w momencie, gdy wciąż cieszył się uznaniem jako aktor.

Pochodzenie etniczne i religijne

Sellers dorastał w rodzinie o mieszanych korzeniach wyznaniowych. Jego ojciec, Bill Sellers, był protestantem, podczas gdy matka, Peg, wyznawała judaizm. Sam aktor wielokrotnie podkreślał, że zgodnie z prawem żydowskim jest Żydem, ponieważ wiara jest dziedziczona po matce. Ta dwoistość mogła wpływać na jego poczucie tożsamości.

Edukacja i jej zakończenie

Formalne wykształcenie Petera Sellersa zakończyło się gwałtownie. Uczęszczał do rzymskokatolickiej szkoły St Aloysius’ College w Highgate. Jednak w wieku 14 lat, w 1939 roku, jego edukacja została przerwana z powodu wybuchu II wojny światowej. Szkoła została ewakuowana, a matka nie zgodziła się na jego wyjazd z Londynu, co zakończyło jego formalną naukę.

Życie prywatne Petera Sellersa

Relacja z matką

Peter Sellers był jedynakiem, a jego więź z matką, Agnes Doreen „Peg” Sellers, była niezwykle silna, wręcz opisywana przez przyjaciół, takich jak Spike Milligan, jako „niezdrowa”. Matka była jego największą fanką i nieustannie wspierała go w dążeniu do kariery, podczas gdy ojciec miał wątpliwości co do jego talentu. Ta symbiotyczna relacja miała znaczący wpływ na jego psychikę.

Małżeństwa i dzieci

Życie osobiste Petera Sellersa było burzliwe i naznaczone skomplikowanymi relacjami. Po raz drugi ożenił się w 1964 roku, zaledwie po dziesięciu dniach znajomości, ze szwedzką aktorką Britt Ekland. Z tego związku urodziła się córka Victoria w 1965 roku. Niestety, ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1968 roku po kilku latach pełnych napięć.

Britt Ekland i córka Victoria

Związek z Britt Ekland był jednym z bardziej medialnych etapów w życiu osobistym Petera Sellersa. Ich małżeństwo, choć krótkie, zaowocowało narodzinami córki Victorii. Jednakże, mimo pojawienia się dziecka, burzliwy charakter ich relacji doprowadził do definitywnego rozstania w 1968 roku.

Problemy z tożsamością

Peter Sellers był postacią enigmatyczną, często twierdzącą, że poza odgrywanymi rolami nie posiada własnej, autentycznej tożsamości. Jego słynne stwierdzenie „nie ma żadnego prawdziwego Petera Sellersa” doskonale oddaje jego wewnętrzne zmagania. Te problemy z poczuciem własnego „ja” pogłębiały jego skłonności do depresji i poczucia niepewności.

Kariera zawodowa Petera Sellersa

Początki kariery i debiut sceniczny

Zaskakujące może być, że pierwsza „rola” Petera Sellersa miała miejsce, gdy miał zaledwie dwa tygodnie. Został wówczas wyniesiony na scenę Kings Theatre w Southsea przez komika Dicka Hendersona. To był jego symboliczny, choć nieświadomy, debiut sceniczny. W wieku 15 lat zaczął pracę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe, zaczynając od stanowiska dozorcy, a następnie awansując na biletera, ushera i asystenta kierownika sceny, co dało mu solidne podstawy do dalszej kariery.

Przełom radiowy: „The Goon Show”

Prawdziwy przełom w karierze Petera Sellersa nastąpił w latach 1951–1960. Był jedną z głównych gwiazd kultowego programu BBC Radio „The Goon Show”. Wraz ze Spike’em Milliganem, Harrym Secombe’em i Michaelem Bentine’em, Sellers zrewolucjonizował brytyjską komedię radiową. Ich absurdalny humor i improwizacje zyskały ogromną popularność i ugruntowały pozycję Sellersa jako wybitnego talentu komediowego. Program ten był kluczowy dla jego rozwoju i zdobycia rozpoznawalności w kraju.

Międzynarodowa sława: Inspektor Clouseau w serii „Różowa Pantera”

Największą rozpoznawalność na świecie przyniosła Peterowi Sellersowi rola niezdarnego inspektora Jacques’a Clouseau. Postać tę stworzył dla serii filmów „Różowa Pantera” (The Pink Panther), w której wcielał się w nią w pięciu filmach w latach 1963–1978. Jego brawurowe kreacje, pełne fizycznego humoru i charakterystycznego akcentu, sprawiły, że inspektor Clouseau stał się ikoną kina komediowego. Filmy takie jak „The Pink Panther” (1963), „A Shot in the Dark” (1964), „The Return of the Pink Panther” (1975), „The Pink Panther Strikes Again” (1976) i „Revenge of the Pink Panther” (1978) ugruntowały jego status gwiazdy międzynarodowego formatu.

Współpraca ze Stanleyem Kubrickiem

Peter Sellers pokazał swój niezwykły kunszt aktorski i wszechstronność w dwóch filmach wybitnego reżysera Stanleya Kubricka. W „Lolicie” z 1962 roku wcielił się w postać Clare’a Quilty’ego, zapadając w pamięć kreacją pełną mrocznego humoru. Jednak to w „Dr Strangelove” z 1964 roku Sellers w pełni zabłysnął, brawurowo wcielając się w aż trzy różne role: kapitana Lionela Mandrake’a, prezydenta Merkina Muffleya oraz tytułowego doktora Strangelove’a. Jego umiejętność transformacji w tak odmienne postacie w jednym filmie była dowodem jego geniuszu aktorskiego, a rola w „Dr Strangelove” przyniosła mu pierwszą nominację do Oscara.

Ostatni wielki sukces: „Wystarczy być”

Na krótko przed śmiercią, w 1979 roku, Peter Sellers zagrał rolę ogrodnika Chance’a w filmie „Being There” (Wystarczy być). Ta minimalistyczna i subtelna kreacja, oparta na wewnętrznym przeżyciu, przyniosła mu zasłużone uznanie krytyków i publiczności. Rola ta zaowocowała Złotym Globem dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu oraz nominacją do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, stając się godnym zwieńczeniem jego bogatej kariery.

Nagrody i osiągnięcia Petera Sellersa

Nominacje do Oscara

Peter Sellers był trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii, prestiżowego wyróżnienia w świecie kinematografii. Dwukrotnie ubiegał się o Oscara w kategorii Najlepszy Aktor Pierwszoplanowy: za rolę w „Dr Strangelove” w 1965 roku oraz za wybitną kreację w filmie „Wystarczy być” w 1980 roku. Dodatkowo, otrzymał nominację w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Aktorski, co świadczy o szerokim spektrum jego talentu.

Zwycięstwo na gali Złotych Globów

W 1980 roku, w uznaniu jego wybitnej roli w filmie „Wystarczy być”, Peter Sellers został uhonorowany statuetką Złotego Globu. Otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu, co potwierdziło jego mistrzostwo w tej dziedzinie sztuki aktorskiej.

Order Imperium Brytyjskiego (CBE)

Za swoje znaczące zasługi dla sztuki i kultury brytyjskiej, Peter Sellers został odznaczony tytułem Komandora Orderu Imperium Brytyjskiego (Commander of the British Empire). To prestiżowe wyróżnienie podkreśla jego wkład w rozwój brytyjskiego kina i jego trwałe miejsce w historii kultury.

Zdrowie Petera Sellersa

Problemy z sercem

Przez wiele lat swojego życia Peter Sellers zmagał się z poważnymi problemami kardiologicznymi. Już w wieku 39 lat, w 1964 roku, przeszedł pierwszy bardzo ciężki atak serca. To wydarzenie na pewien czas zahamowało jego karierę i stanowiło wyraźny sygnał ostrzegawczy dotyczący jego stanu zdrowia.

Kondycja psychiczna

Peter Sellers cierpiał na depresję oraz stany lękowe przez większą część swojego dorosłego życia. Jego zdrowie psychiczne uległo drastycznemu pogorszeniu w połowie lat 70. XX wieku. Stan ten był potęgowany przez nadużywanie alkoholu oraz narkotyków, co negatywnie wpływało na jego samopoczucie i zdolność do funkcjonowania.

Muzyczna pasja Petera Sellersa

Talent perkusyjny

Zanim Peter Sellers zdobył sławę jako aktor, realizował się jako zawodowy perkusista jazzowy. W czasie II wojny światowej koncertował z różnymi zespołami, rozwijając swoje umiejętności muzyczne. Jego przyjaciel, Spike Milligan, uważał nawet, że Peter miał potencjał, by zostać jednym z najlepszych perkusistów w kraju, co pokazuje, jak wszechstronny był jego talent.

Kontrowersje i skandale związane z Peterem Sellersem

Trudny charakter na planie filmowym

Peter Sellers był znany ze swojego niezwykle trudnego charakteru i wybuchowego temperamentu na planach filmowych. Często popadał w konflikty z reżyserami i innymi aktorami, a jego zachowanie było często opisywane jako nieprzewidywalne. Te trudności w relacjach zawodowych stanowiły wyzwanie dla produkcji filmowych, w których brał udział.

Sztuczki w celu zdobycia pracy

Na początku swojej kariery, zdesperowany brakiem zleceń, Peter Sellers uciekał się do niekonwencjonalnych metod. Pewnego razu zadzwonił do producenta BBC Roya Speera, udając głos Kennetha Horne’a, wielkiej gwiazdy radia. Celem tej intrygi było zarekomendowanie samego siebie, co pokazuje jego determinację w dążeniu do celu.

Ciekawostki z życia Petera Sellersa

Służba wojskowa i „Gang Show”

Podczas II wojny światowej Peter Sellers służył w Royal Air Force (RAF). Ostatecznie trafił do trupy rozrywkowej „Gang Show” Ralpha Readera. Z tą grupą występował w Indiach, Birmie i na Cejlonie, co stanowiło ważne doświadczenie w jego wczesnej karierze artystycznej i pozwoliło mu zdobyć pierwsze doświadczenia sceniczne w egzotycznych lokalizacjach.

Zdolności mimiczne i naśladowcze

Sellers posiadał niemal nadludzką zdolność naśladowania. Potrafił perfekcyjnie odtworzyć dowolny akcent lub sposób mówienia, co stało się fundamentem jego techniki aktorskiej. Ta umiejętność pozwalała mu na tworzenie niezwykle przekonujących i różnorodnych postaci, często zacierając granicę między nim a graną rolą.

Pasja do boksu

Peter Sellers był wielkim fanem boksu, a szczególnie podziwiał XIX-wiecznego boksera Daniela Mendozę. Co ciekawe, był z nim spokrewniony przez matkę. Portret Mendozy wisiał w jego biurze, co symbolizowało jego fascynację postacią i dziedziną sportu.

Praca w teatrze od podstaw

Jeszcze jako nastolatek, w wieku 15 lat, Peter Sellers rozpoczął pracę w Victoria Palace Theatre w Ilfracombe. Jego kariera teatralna zaczynała się od najniższych stanowisk: był dozorcą, następnie awansował na biletera, ushera i asystenta kierownika sceny. To pozwoliło mu poznać teatr od podszewki i zdobyć cenne doświadczenie.

Filmografia Petera Sellersa

Kluczowe role i filmy

• „The Goon Show” (program radiowy, 1951–1960)
• „The Ladykillers” (1955)
• „I’m All Right Jack” (1959)
• „The Mouse That Roared” (1959)
• „Lolita” (1962)
• „The Pink Panther” (1963) – jako Inspektor Clouseau
• „Dr Strangelove” (1964)
• „A Shot in the Dark” (1964) – jako Inspektor Clouseau
• „Ghost in the Noonday Sun” (1973)
• „The Optimists” (1973)
• „The Blockhouse” (1973)
• „The Return of the Pink Panther” (1975) – jako Inspektor Clouseau
• „The Pink Panther Strikes Again” (1976) – jako Inspektor Clouseau
• „Revenge of the Pink Panther” (1978) – jako Inspektor Clouseau
• „Being There” (1979)

Nagrody i wyróżnienia Petera Sellersa

Warto wiedzieć: Peter Sellers miał niezwykłą zdolność do wcielania się w wiele postaci, co było kluczowe dla jego sukcesu w „The Goon Show” oraz w filmach takich jak „Dr Strangelove”.

Peter Sellers był artystą o niezwykłym talencie, którego życiorys obfitował w sukcesy artystyczne, ale także w osobiste zmagania. Jego zdolność do transformacji i mistrzostwo w kreowaniu postaci, zwłaszcza inspektora Clouseau, na zawsze zapewniły mu miejsce w historii kina, przypominając o tym, jak złożona może być droga do artystycznego spełnienia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Sellers