Plácido Domingo: życiorys, kariera i dziedzictwo Plácido Domingo

0

Plácido Domingo, urodzony 21 stycznia 1941 roku w Madrycie, to jeden z najwybitniejszych i najbardziej wszechstronnych artystów sceny operowej XX i XXI wieku. Na styczeń 2026 roku obchodzi 85. urodziny, a jego kariera zawodowa, rozpoczęta w 1957 roku, trwa nieprzerwanie od blisko 69 lat. Jest mężem Marty Ornelas od 1962 roku i ojcem trojga dzieci. Domingo jest artystą o wielu profesjach – odnosi sukcesy nie tylko jako światowej sławy śpiewak operowy, ale również jako dyrygent i administrator sztuki, pozostając aktywnym i cenionym w świecie muzyki.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku ma 85 lat.
• Żona/Mąż: Marta Ornelas (od 1962 roku).
• Dzieci: Trójka, w tym Plácido Jr.
• Zawód: Śpiewak operowy (tenor, baryton), dyrygent, administrator sztuki.
• Główne osiągnięcie: Jedna z najbardziej wszechstronnych i długowiecznych karier w historii opery, z 151 różnymi rolami scenicznymi.

Plácido Domingo: Ikona Opery i Wszechstronny Artysta

Dane biograficzne

Pełne imię i nazwisko artysty to José Plácido Domingo Embil. Urodził się 21 stycznia 1941 roku w dzielnicy Retiro w Madrycie, w Hiszpanii. Na styczeń 2026 roku Plácido Domingo ma 85 lat. Jego niezwykle długa i owocna kariera zawodowa trwa nieprzerwanie od 1957 roku, co daje imponujący okres aktywności scenicznej wynoszący blisko 69 lat.

Pochodzenie i edukacja

Choć Plácido Domingo przyszedł na świat w Hiszpanii, jego życie i kariera zostały w kluczowy sposób ukształtowane przez przeprowadzkę z rodziną do Meksyku w 1949 roku. To właśnie w Meksyku odbył swoją formalną edukację muzyczną. W wieku 14 lat wstąpił do Narodowego Konserwatorium Muzycznego w Meksyku, gdzie studiował grę na pianinie. Równocześnie brał udział w zajęciach z dyrygentury prowadzonych przez Igora Markevitcha oraz kształcił swój głos pod kierunkiem Carlo Morelliego. Konserwatorium było jego jedynym miejscem formalnej nauki śpiewu; nigdy nie korzystał z prywatnych lekcji u nauczycieli tego przedmiotu.

Wszechstronność zawodowa

Plácido Domingo jest fenomenem artystycznym, określanym jako artysta o wielu profesjach. Jego działalność wykracza daleko poza śpiew operowy, choć to właśnie jako śpiewak zdobył światowe uznanie. Poza rolami tenorowymi, a w późniejszym okresie barytonowymi, z sukcesem realizuje się jako dyrygent orkiestr symfonicznych i operowych. Jest również cenionym administratorem sztuki, co pokazuje jego wszechstronne zaangażowanie w świat muzyki.

Rodzina i życie prywatne

Rodzice i ich wpływ

Kariera i zamiłowanie do muzyki Plácido Domingo mają głębokie korzenie rodzinne. Był synem Plácido Domingo Ferrera oraz Pepity Embil, obojga zawodowych śpiewaków specjalizujących się w zarzueli. To właśnie ich artystyczna pasja i codzienne obcowanie z muzyką od najmłodszych lat wpłynęły na kształtowanie się jego własnych talentów. Matka artysty, Pepita Embil, była wręcz nazywana „Królową Zarzueli”, co podkreśla znaczenie jej dorobku artystycznego i rodzinnej tradycji muzycznej.

Małżeństwa

Życie osobiste Plácido Domingo to przede wszystkim dwa ważne związki małżeńskie. Pierwsze małżeństwo zawarł w 1957 roku, mając zaledwie 16 lat, z Aną Maríą Guerrą Cué. Ten związek okazał się jednak krótkotrwały i zakończył się rozwodem już rok później, w 1958 roku. Drugim, i jak dotąd trwałym, związkiem jest małżeństwo z Martą Ornelas, które zawarli w 1962 roku. Marta Ornelas również była związana ze światem opery, co z pewnością sprzyjało wspólnemu zrozumieniu i pasji do sztuki.

Dzieci

Plácido Domingo jest ojcem trojga dzieci. Jednym z jego synów jest Plácido Jr., który podążył śladami ojca i również zaangażował się w działalność muzyczną. To pokazuje, jak silny wpływ na kolejne pokolenia może mieć artystyczna spuścizna i pasja do muzyki przekazywana w rodzinie.

Kariera operowa i muzyczna

Początki kariery

Droga artystyczna Plácido Domingo rozpoczęła się od ścisłego związku z firmą zarzueli jego rodziców w Meksyku. Tam stawiał pierwsze kroki na scenie, początkowo wykonując partie barytonowe. Równocześnie zdobywał cenne doświadczenie pracując jako akompaniator, co pozwoliło mu lepiej poznać od strony muzycznej różnorodne dzieła. To właśnie te wczesne doświadczenia w świecie zarzueli stanowiły fundament jego późniejszych, spektakularnych sukcesów na scenach operowych całego świata.

Debiut operowy i rozwój

Za swój oficjalny debiut operowy Plácido Domingo uważa występ w roli Borsy w operze „Rigoletto” Giuseppe Verdiego. Wydarzenie to miało miejsce 23 września 1959 roku w prestiżowym Palacio de Bellas Artes w Meksyku. Ten przełomowy moment otworzył mu drzwi do dalszej, błyskotliwej kariery. W latach 1962–1965 artysta przebywał na kontrakcie w Israel National Opera w Tel Awiwie, gdzie przez dwa i pół roku wystąpił w aż 280 przedstawieniach, wykonując 12 różnych ról.

Kariera w Metropolitan Opera

Debiut Plácido Domingo w nowojorskiej Metropolitan Opera, jednej z najważniejszych scen operowych świata, miał miejsce 28 września 1968 roku. Co niezwykłe, wszedł na scenę w ostatniej chwili, zastępując Franco Corelliego. To wydarzenie okazało się punktem zwrotnym w jego karierze w Stanach Zjednoczonych, otwierając mu drogę do wielkiej sławy. Przez lata Domingo otwierał sezon w Metropolitan Opera aż 21 razy, co stanowi absolutny rekord tej instytucji. Jego związki z Metropolitan Opera w Nowym Jorku są niezwykle silne i stanowią ważny rozdział w jego bogatej biografii.

Ewolucja głosu i repertuaru

Przez większość swojej kariery Plácido Domingo był znany jako tenor liryczno-spinto, którego interpretacje ról takich jak Cavaradossi, Hoffmann czy Don José, zdobyły szerokie uznanie. Szczególnie jego kreacja Otella przyniosła mu status najbardziej uznanego wykonawcy tej postaci w swoim pokoleniu. Jego niezwykłe zdolności wokalne i aktorskie pozwoliły mu na interpretację szerokiego spektrum postaci, od lirycznych po dramatyczne.

Przejście do repertuaru barytonowego

W 2010 roku Plácido Domingo podjął odważną decyzję o przejściu do repertuaru barytonowego. Ta zmiana była świadectwem jego nieustannego rozwoju artystycznego i chęci eksplorowania nowych wyzwań wokalnych. W ramach tego nowego repertuaru wykonał m.in. partię Simona Boccanegry, co spotkało się z pozytywnym odbiorem zarówno krytyków, jak i publiczności. Do 2020 roku artysta miał w swoim dorobku imponującą liczbę 151 różnych ról scenicznych, co podkreśla jego niezwykłą wszechstronność i pracowitość.

Projekt „Trzej Tenorzy”

Jednym z najbardziej przełomowych momentów w popularyzacji opery na świecie było powstanie formacji „Trzech Tenorów”. W 1990 roku Plácido Domingo, wspólnie z Luciano Pavarottim i José Carrerasem, stworzył ten legendarny tercet. Ich pierwsze wspólne nagranie albumowe osiągnęło status najlepiej sprzedającego się albumu klasycznego w historii muzyki, wynosząc operę na poziom popularności dotąd zarezerwowany dla muzyki pop. Projekt ten znacząco przyczynił się do zbliżenia opery do szerszej publiczności, a koncert trzech tenorów stał się symbolem fuzji sztuki klasycznej z masową.

Działalność jako dyrygent

Plácido Domingo swoje talenty artystyczne rozwijał również w dziedzinie dyrygentury. Jako dyrygent zadebiutował 7 października 1973 roku, prowadząc wykonanie „La traviata” w New York City Opera. Od tego czasu z powodzeniem dyrygował w najważniejszych domach operowych świata, w tym w Royal Opera House w Londynie (Covent Garden). Jego dyrygencka kariera jest równie imponująca i świadczy o jego głębokim zrozumieniu muzyki operowej.

Nagrody i osiągnięcia

Nagrody Grammy i Latin Grammy

W ciągu swojej wieloletniej i niezwykle bogatej kariery, Plácido Domingo zdobył łącznie 14 nagród Grammy oraz Latin Grammy. Te prestiżowe wyróżnienia są dowodem uznania dla jego talentu i wkładu w rozwój muzyki. Jego nagrania wielokrotnie uzyskiwały statusy srebrnych, złotych, platynowych i multiplatynowych płyt, co świadczy o ogromnej popularności i sukcesie komercyjnym jego twórczości.

Uznanie krytyki i mediów

Renoma Plácido Domingo jako artysty światowego formatu została podkreślona w 1982 roku, kiedy magazyn „Newsweek” umieścił go na swojej okładce, ogłaszając go „Królem Opery”. Jego interpretacja Otella, którą zaśpiewał ponad 200 razy, przyniosła mu status najbardziej uznanego wykonawcy tej roli.

Film i telewizja

Filmy operowe

Plácido Domingo aktywnie uczestniczył w kinowych adaptacjach dzieł operowych, często współpracując z cenionym reżyserem Franco Zeffirellim. Do jego najważniejszych dokonań filmowych należą między innymi „La Traviata” z 1982 roku, „Carmen” z 1984 roku w reżyserii Francesco Rosiego oraz „Otello” z 1986 roku.

Występy telewizyjne i udział w popkulturze

Sukces Plácido Domingo wykraczał poza świat opery. Stał się rozpoznawalną postacią w popkulturze, występując w licznych programach typu talk-show. W 1987 roku wystąpił w nagrodzonym Emmy programie świątecznym „The Sound of Christmas” u boku Julie Andrews i Johna Denvera. Jego pierwszy popowy album „Perhaps Love” z 1981 roku, zawierający duet z Johnem Denverem, sprzedał się w nakładzie niemal 4 milionów egzemplarzy, pokazując jego wszechstronność i zdolność do eksplorowania różnych gatunków muzycznych.

Filantropia i działalność społeczna

Wspieranie młodych talentów (Operalia)

Plácido Domingo aktywnie angażuje się we wspieranie młodych talentów. Jest założycielem i dyrektorem Operalia – prestiżowego międzynarodowego konkursu wokalnego, który ma na celu odkrywanie i promowanie młodych śpiewaków operowych z całego świata. Konkurs ten stał się trampoliną do kariery dla wielu młodych artystów, a jego organizacja jest jednym z najważniejszych elementów działalności filantropijnej Domingo.

Praca humanitarna

Poza działalnością artystyczną i edukacyjną, Plácido Domingo jest zaangażowany w liczne dzieła humanitarne i inicjatywy charytatywne. Wykorzystuje swoją sławę i platformę do pomagania potrzebującym, co świadczy o jego empatii i szerokim spojrzeniu na rolę artysty w społeczeństwie.

Administracja i zarządzanie

Dyrektor Washington National Opera

Wszechstronność Plácido Domingo objawia się również w jego zaangażowaniu w zarządzanie instytucjami kultury. W latach 1996–2011 pełnił funkcję dyrektora artystycznego, a następnie dyrektora generalnego Washington National Opera. Jego wizja i doświadczenie artystyczne miały znaczący wpływ na rozwój tej cenionej amerykańskiej instytucji operowej.

Dyrektor Los Angeles Opera

Przez wiele lat, od 2003 do 2019 roku, Plácido Domingo pełnił również funkcję dyrektora generalnego Los Angeles Opera w Kalifornii. Jego praca na tym stanowisku przyczyniła się do umocnienia pozycji tej opery na mapie światowej sceny muzycznej.

Kontrowersje

Oskarżenia o molestowanie seksualne

W późniejszym etapie swojej kariery, Plácido Domingo znalazł się w centrum kontrowersji związanych z oskarżeniami o molestowanie seksualne. Te zarzuty miały poważne konsekwencje dla jego kariery i wizerunku publicznego. W związku z tymi wydarzeniami, w 2019 roku, Domingo zrezygnował ze stanowiska dyrektora generalnego Los Angeles Opera. Doszło również do zakończenia jego współpracy z Metropolitan Opera w Nowym Jorku, co było znaczącym wydarzeniem w świecie opery.

Ciekawostki i nieznane fakty

Początki w rock-and-rollu

Warto wiedzieć: Pod koniec lat 50. XX wieku, Plácido Domingo występował jako akompaniator i wokalista w chórkach meksykańskiego zespołu rock-and-rollowego „Los Camisas Negras”. Ten wczesny epizod świadczy o jego otwartości na różnorodne gatunki muzyczne i stanowi ciekawostkę na tle jego późniejszej kariery operowej.

Wszechstronność językowa

Jednym z imponujących aspektów kariery Domingo jest jego biegłość językowa. Artysta regularnie występuje w sześciu językach: włoskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim, angielskim i rosyjskim. Ta umiejętność pozwala mu na autentyczne interpretacje dzieł z różnych kręgów kulturowych i operowych, co jest kluczowe dla jego międzynarodowego sukcesu.

Sukces crossoverowy i popowy

Plácido Domingo udowodnił, że potrafi odnosić sukcesy również poza tradycyjnym repertuarem operowym. Jego pierwszy popowy album, zatytułowany „Perhaps Love” z 1981 roku, sprzedał się w nakładzie niemal 4 milionów egzemplarzy. Tytułowy utwór z tego albumu, będący duetem z Johnem Denverem, przyniósł mu ogromną popularność wśród słuchaczy muzyki popularnej, pokazując jego zdolność do przekraczania gatunkowych barier.

Pracowitość od młodości i brak prywatnych lekcji

Domingo przypisuje swoją niesamowitą wytrzymałość i zdolność do intensywnej pracy faktowi, że od najmłodszych lat był przyzwyczajony do intensywnej aktywności zawodowej w teatrze swoich rodziców. Ta wczesna ekspozycja na wymagający świat sceny ukształtowała jego etos pracy. Co ciekawe, konserwatorium było jego jedynym miejscem formalnej nauki głosu; nigdy nie korzystał z prywatnych lekcji u nauczycieli śpiewu.

Rola w „My Fair Lady” i wczesne doświadczenia dyrygenckie

Jako nastolatek, Plácido Domingo brał udział w meksykańskiej produkcji musicalu „My Fair Lady”, gdzie wystąpił w 185 przedstawieniach. Co więcej, w tej produkcji pełnił nie tylko rolę aktorską, ale także funkcję asystenta dyrygenta oraz korepetytora. Te wczesne doświadczenia z dyrygenturą i pracą przy produkcji muzycznej z pewnością wpłynęły na jego późniejszą karierę jako dyrygenta.

Uznanie za Otella i debiut w Met

Jego kreacja Otella przyniosła mu szczególne uznanie, a rolę tę zaśpiewał ponad 200 razy, stając się jej najbardziej uznanym wykonawcą. Jego debiut w Metropolitan Opera w Nowym Jorku w 1968 roku był niezwykle dramatyczny – zastąpił w ostatniej chwili Franco Corelliego w „Adrianie Lecouvreur”, co otworzyło mu drzwi do wielkiej kariery w USA. Jego kariera trwa nieprzerwanie od 1957 roku, co jest świadectwem jego wyjątkowej długowieczności zawodowej w wymagającym świecie opery.

Najważniejsze role sceniczne (do 2020 roku)

• 151 różnych ról scenicznych

Najważniejsze dokonania filmowe

• „La Traviata” (1982)
• „Carmen” (1984)
• „Otello” (1986)

Kluczowe nagrody i wyróżnienia

• 14 nagród Grammy i Latin Grammy
• Statusy platynowych i multiplatynowych płyt
• Okładka „Newsweek” z tytułem „Król Opery” (1982)
• Nagroda Emmy za program „The Sound of Christmas” (1987)

Najważniejsze stanowiska administracyjne

• Dyrektor artystyczny i generalny Washington National Opera (1996–2011)
• Dyrektor generalny Los Angeles Opera (2003–2019)

Plácido Domingo, swoją długoletnią karierą i wszechstronnym talentem, udowodnił, że jest artystą wykraczającym poza ramy jednej dziedziny, a jego wpływ na świat opery i muzyki jest nie do przecenienia. Pamiętajmy, że droga artystyczna, nawet ta najwspanialsza, może być naznaczona zarówno triumfami, jak i trudnymi momentami.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pl%C3%A1cido_Domingo