Prince of Wales: HMS, Royal Navy, Lotniskowiec i Rola Królewska

0

Obecnym Księciem Walii jest William, który objął ten prestiżowy tytuł 9 września 2022 roku, dzień po sukcesji swojego ojca, Karola III, na brytyjski tron. W momencie nadania tytułu we wrześniu 2022 roku, William stał się najstarszą osobą w historii, która została inwestowana na to stanowisko. Wraz z objęciem tytułu przez Williama, jego żona Catherine przyjęła miano Księżnej Walii, a para zadeklarowała chęć służenia Walii z pokorą i szacunkiem, podkreślając swoje zaangażowanie w pielęgnowanie tradycji regionu.

Tytuł Księcia Walii, noszony z oficjalnym stylem „Jego Królewska Wysokość” (*Tywysog Cymru* w języku walijskim), nie jest tytułem automatycznym ani dziedzicznym. Jest on nadawany indywidualnie przez panującego monarchę. Tradycja głosi, że tytuł ten jest przyznawany męskiemu następcy tronu, czyli zazwyczaj najstarszemu synowi monarchy. W momencie objęcia tronu przez posiadacza tytułu, staje się on „połączony z Koroną”. Głównym symbolem rozpoznawczym Księcia Walii są „pióra Księcia Walii” – trzy strusie pióra, których pochodzenie datuje się na XIV wiek i Edwarda Woodstocka, znanego jako Czarny Książę.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na wrzesień 2022 roku William miał 40 lat. Jego obecny wiek to 41 lat (stan na czerwiec 2024).
• Żona/Mąż: Catherine Middleton (Księżna Walii).
• Dzieci: Prince George, Princess Charlotte, Prince Louis.
• Zawód: Książę Walii, następca tronu.
• Główne osiągnięcie: Objęcie tytułu Księcia Walii, stając się najstarszą osobą w historii inwestowaną na to stanowisko.

Kim jest obecny Książę Walii?

Podstawowe informacje biograficzne o tytule Prince of Wales

Tytuł Księcia Walii jest jednym z najbardziej znaczących w brytyjskiej monarchii, tradycyjnie związanym z następcą tronu. Jego obecnym posiadaczem jest William, który przejął go 9 września 2022 roku, tuż po wstąpieniu jego ojca, Karola III, na tron Zjednoczonego Królestwa. To formalne nadanie zostało potwierdzone listami patentowymi 13 lutego 2023 roku. Tytuł ten nie jest automatyczny; jest on nadawany przez monarchę indywidualnie. Zwykle otrzymuje go najstarszy syn monarchy, będący naturalnym dziedzicem tronu brytyjskiego. Oficjalna tytulatura to „Jego Królewska Wysokość” (His Royal Highness), a w języku walijskim brzmi on *Tywysog Cymru*. Symboliczne „pióra Księcia Walii”, składające się z trzech strusich piór, od wieków towarzyszą tej godności, wywodząc się od Edwarda Woodstocka.

Obecny posiadacz tytułu – Prince William

Obecnie tytuł Księcia Walii nosi **William**, którego formalne nadanie nastąpiło 9 września 2022 roku, w dniu sukcesji jego ojca, Karola III, na tron Zjednoczonego Królestwa. Pełne potwierdzenie tego nadania nastąpiło 13 lutego 2023 roku poprzez wydanie listów patentowych. W momencie objęcia tego tytułu, William stał się najstarszą osobą w historii, której kiedykolwiek nadano tytuł Księcia Walii przy okazji inwestytury. Jego poprzednik, Karol III, sprawował tę funkcję przez rekordowe 64 lata i 44 dni, od 1958 do 2022 roku.

Charakter i dziedziczenie tytułu

Tytuł Księcia Walii charakteryzuje się unikalnym statusem – nie jest on ani automatyczny, ani dziedziczny w ścisłym tego słowa znaczeniu. Jest to tytuł nadawany osobiście przez panującego monarchę. Tradycja głosi, że tytuł ten jest przyznawany męskiemu następcy tronu, czyli zazwyczaj najstarszemu synowi monarchy. Gdy posiadacz tytułu wstępuje na tron, godność Księcia Walii „łączy się z Koroną”, co oznacza, że przestaje być osobistym tytułem i staje się integralną częścią suwerennej władzy. Ta zasada podkreśla wyjątkowy charakter tej pozycji w strukturze monarchii brytyjskiej.

Oficjalna tytulatura i forma zwracania się

Osobie piastującej tytuł Księcia Walii przysługuje oficjalny styl „Jego Królewska Wysokość” (His Royal Highness). Jest to standardowa forma zwracania się do członków rodziny królewskiej o wysokiej randze. W języku walijskim tytuł ten brzmi *Tywysog Cymru*, co bezpośrednio tłumaczy się jako „Książę Walii”. Ta dwujęzyczność podkreśla historyczne i kulturowe powiązania tytułu z Walią, choć jego geneza jest bardziej złożona.

Zasady nadawania tytułu

Zasady nadawania tytułu Księcia Walii są silnie zakorzenione w tradycji brytyjskiej monarchii. Zazwyczaj tytuł ten jest przyznawany męskiemu następcy tronu (heir apparent) Anglii, a później Wielkiej Brytanii. Najczęściej jest to najstarszy syn panującego monarchy. Tytuł ten nie jest automatyczny; decyzja o jego nadaniu spoczywa w rękach monarchy, co podkreśla jego symboliczną i polityczną wagę. W momencie, gdy dziedzic tronu obejmuje panowanie, tytuł ten wraca do Korony, czekając na kolejnego następcę.

Insygnia i symbolika

Głównym i najbardziej rozpoznawalnym symbolem Księcia Walii są tzw. „pióra Księcia Walii” (Prince of Wales’s feathers). Są to trzy strusie pióra, które stanowią ważny element heraldyczny i symboliczną oznakę. Ich pochodzenie przypisuje się Edwardowi Woodstockowi, znanemu jako Czarny Książę, w XIV wieku. Symbol ten jest powszechnie kojarzony z tytułem i jego posiadaczami, często pojawiając się na sztandarach, insygniach oraz w elementach architektonicznych związanych z rodziną królewską.

Życie prywatne i powiązania rodzinne obecnego Księcia Walii

Relacja z Królem Karolem III

Król Karol III ogłosił nadanie tytułu swojemu najstarszemu synowi, Williamowi, podczas swojego pierwszego przemówienia do narodu 9 września 2022 roku. Był to moment pełen symboliki, w którym Karol III podkreślił, że z dumą przekazuje tytuł, który sam nosił przez znaczną część swojego życia. **To przekazanie symbolizuje ciągłość tradycji i więzi rodzinnych w ramach brytyjskiej monarchii, a także stanowi ważny etap w przygotowaniu Williama do przyszłych obowiązków następcy tronu.** Relacja między ojcem a synem, w kontekście przekazania tak ważnego tytułu, jest kluczowym elementem tej historii.

Małżonka i dzieci

Wraz z objęciem przez Williama tytułu Księcia Walii, jego małżonka, Catherine (Katarzyna), stała się Księżną Walii. Pałac Buckingham ogłosił, że para z niecierpliwością oczekuje na możliwość celebrowania historii i tradycji Walii. **Ich dzieci to: Prince George, Princess Charlotte i Prince Louis.** Obecność Williama i Catherine jako Księcia i Księżnej Walii oznacza, że będą oni odgrywać kluczową rolę w przyszłości brytyjskiej monarchii, reprezentując zarówno tradycję, jak i nowoczesność. W kontekście dziedziczenia tronu, ich potomstwo stanowi przyszłość rodziny królewskiej i kraju.

Księżna Walii – Catherine

Catherine, żona obecnego Księcia Walii, Williama, przyjęła tytuł Księżnej Walii wraz z objęciem przez męża jego nowej roli. Pałac Buckingham ogłosił, że para z niecierpliwością oczekuje na możliwość celebrowania historii i tradycji Walii. Rola Księżnej Walii, podobnie jak Księcia, jest ściśle związana z obowiązkami reprezentacyjnymi i wsparciem monarchy. Historia pokazuje, że żony Książąt Walii odgrywały znaczącą rolę w życiu publicznym, a Catherine kontynuuje tę tradycję, angażując się w różne inicjatywy i projekty.

Rola i obowiązki Księcia Walii

Zakres obowiązków i tradycja

Rola i obowiązki Księcia Walii nie są zdefiniowane przez żaden konkretny akt prawny uchwalony przez Parlament Wielkiej Brytanii. Funkcje te wynikają przede wszystkim z wieloletniej tradycji oraz delegacji zadań przez panującego monarchę. Książę Walii często pełni rolę zastępcy lub wspólnika monarchy w wykonywaniu obowiązków państwowych. W przeszłości, na przykład, Karol III jako książę często reprezentował Królową Elżbietę II podczas ważnych ceremonii, takich jak powitania dygnitarzy, wizyty państwowe czy uroczystości pogrzebowe. Jego rola jest więc elastyczna i dostosowana do aktualnych potrzeb monarchii.

Wsparcie monarchy w obowiązkach

Jednym z kluczowych aspektów roli Księcia Walii jest wspieranie panującego monarchy w jego obowiązkach. Książę często asystuje suwerenowi w wykonywaniu zadań państwowych, reprezentując go na różnego rodzaju wydarzeniach i ceremoniach. Przykładem takiej współpracy jest działalność Karola III, który jako książę wielokrotnie reprezentował Królową Elżbietę II. Dotyczyło to zarówno powitań głów państw, jak i udziału w wizytach państwowych oraz na uroczystościach o charakterze żałobnym. Ta funkcja pozwala na płynne przekazywanie obowiązków i zapewnienie ciągłości reprezentacji monarchy.

Uprawnienia do wydawania gwarancji królewskich

Książę Walii posiada również prestiżowe prawo do przyznawania tzw. Royal Warrants (królewskich gwarancji). Są to oficjalne wyróżnienia przyznawane firmom i dostawcom towarów lub usług, które dostarczają produkty lub świadczą usługi dla rodziny królewskiej. Posiadanie Royal Warrant jest dowodem wysokiej jakości i renomy firmy, a także stanowi znaczące wyróżnienie marketingowe. To uprawnienie podkreśla rolę Księcia Walii jako osoby, która może wpływać na uznanie i promocję brytyjskich przedsiębiorstw.

Historia tytułu Księcia Walii

Walijskie korzenie tytułu Prince of Wales

Tytuł „Prince of Wales” ma głębokie korzenie w historii Walii, sięgające czasów przed angielskim podbojem. Pierwotnie był on używany przez rodzimych władców walijskich, którzy rządzili niezależnym Królestwem Gwynedd. **Pierwszym znanym władcą, który posługiwał się tytułem „Prince of Wales” w latach 60. XII wieku, był Owain Gwynedd.** Jego panowanie było okresem umacniania walijskiej tożsamości i władzy, a tytuł ten stanowił wyraz jego suwerenności.

Llywelyn ap Gruffudd i zjednoczenie

Szczególnie ważną postacią w historii tytułu jest Llywelyn ap Gruffudd, bratanek Dafydda. To on jako pierwszy konsekwentnie używał tytułu „Prince of Wales” w latach 1262–1282. Jego status został oficjalnie uznany przez króla Anglii Henryka III w 1267 roku, co było znaczącym wydarzeniem potwierdzającym jego pozycję. Okres jego panowania był czasem prób zjednoczenia Walii pod jednym przywództwem, a tytuł Księcia Walii stał się symbolem tej aspiracji.

Angielski podbój i Edward I

Po pokonaniu i egzekucji Llywelyna ap Gruffudda w 1283 roku, król Anglii Edward I na stałe zaanektował księstwo. Wydarzenie to zakończyło okres walijskiej niezależności i zapoczątkowało nową erę w historii tytułu. **W 1301 roku Edward I nadał tytuł Księcia Walii swojemu synowi, Edwardowi z Caernarfon, rozpoczynając tym samym długą tradycję nadawania tego tytułu angielskim następcom tronu.** Od tego momentu tytuł ten stał się integralną częścią angielskiej, a później brytyjskiej monarchii.

Bunt Owaina Glyndŵra

W latach 1400–1415 tytuł Księcia Walii został przywłaszczony przez Owaina Glyndŵra, przywódcę walijskiego powstania narodowego. Glyndŵr ogłosił się Księciem Walii w 1404 roku, próbując przywrócić niezależność Walii. Jego rebelia, choć początkowo odniosła sukcesy, ostatecznie upadła, a tytuł wrócił pod kontrolę korony angielskiej. Historia Owaina Glyndŵra jest symbolem walijskiego oporu i pragnienia samostanowienia.

Osiągnięcia i rekordy związane z tytułem Prince of Wales

Rekordowa kadencja Karola III jako Księcia Walii

Obecny król Karol III zapisał się w historii jako najdłużej sprawujący funkcję Księcia Walii. **Piastował ten tytuł przez imponujące 64 lata i 44 dni, od 1958 roku do 2022 roku.** Jego długoletnia kadencja pozwoliła mu na głębokie zaangażowanie w sprawy Walii i zdobycie bogatego doświadczenia w tej roli, co stanowiło cenne przygotowanie do objęcia tronu. Jest to rekord, który stanowi ważny punkt odniesienia w historii tytułu.

Wiek obecnego Księcia Walii w momencie objęcia tytułu

William, obejmując tytuł Księcia Walii we wrześniu 2022 roku, stał się najstarszą osobą w historii, której kiedykolwiek *nadano* ten tytuł w momencie inwestytury. Fakt ten podkreśla ewolucję zasad i tradycji monarchii brytyjskiej, gdzie wiek i doświadczenie przyszłego monarchy nabierają coraz większego znaczenia w kontekście przygotowania do przyszłych obowiązków. Jego inwestytura była momentem symbolicznym, otwierającym nowy rozdział w historii tytułu.

Majątek i powiązane tytuły Księcia Walii

Księstwo Kornwalii (Duchy of Cornwall)

Tytuł Księcia Walii jest zazwyczaj powiązany z tytułem Księcia Kornwalii. Księstwo Kornwalii, założone w 1337 roku, stanowi dziedziczny majątek następcy tronu. Wiąże się ono z realnym posiadaniem ziemi, a także z konkretnymi obowiązkami konstytucyjnymi i operacyjnymi. **Dochody z Księstwa Kornwalii są wykorzystywane do finansowania publicznych i prywatnych działań Księcia oraz jego rodziny, a także do wspierania celów charytatywnych.** Jest to kluczowy element ekonomicznego i administracyjnego zaplecza następcy tronu.

Hrabstwo Chester

Od 1301 roku tytuł Hrabiego Chester jest niemal zawsze nadawany następcy tronu wraz z tytułem Księcia Walii. Jest to kolejny historyczny tytuł, który podkreśla pozycję i rangę dziedzica tronu. Hrabstwo Chester ma swoje własne tradycje i symbolikę, a połączenie go z tytułem Księcia Walii wzmacnia jego znaczenie w strukturze administracyjnej i reprezentacyjnej monarchii. Wraz z tytułem Duke of Cornwall and Rothesay, Hrabia Chester stanowi część kompleksu tytułów przysługujących następcy tronu.

Kontrowersje i debata publiczna wokół tytułu Prince of Wales

Protesty podczas inwestytury w 1969 roku

Ceremonia nadania tytułu Karolowi III w zamku Caernarfon w 1969 roku odbyła się w atmosferze odrodzenia walijskiej świadomości narodowej. W tym okresie istniał silny ruch „anty-inwestyturowy”, który protestował przeciwko narzucaniu Walii angielskiego księcia. Protesty te odzwierciedlały złożone relacje między Walią a Koroną brytyjską i były wyrazem dążeń do większej autonomii i samostanowienia. Kontrowersje te wpłynęły na postrzeganie tytułu i jego symboliki.

Współczesna petycja o zniesienie tytułu

Tuż po ogłoszeniu Williama Księciem Walii w 2022 roku, w internecie pojawiła się petycja wzywająca do likwidacji tego tytułu, która zebrała 25 000 podpisów. Petycja ta jest wyrazem współczesnych nastrojów i debat na temat roli monarchii i jej tytułów w zglobalizowanym świecie. Podobnie jak w 1969 roku, pojawiły się głosy kwestionujące zasadność istnienia tytułu, który jest kojarzony z historią podboju i dominacji. Debata ta pokazuje, że tytuł Księcia Walii nadal budzi silne emocje i różne interpretacje.

Podejście Williama do reformy roli

Obecny książę William zadeklarował chęć reformy swojej roli jako Księcia Walii. Zasygnalizował, że chce służyć Walii z pokorą i wielkim szacunkiem. Jego podejście do pełnienia tej funkcji może być postrzegane jako próba zbliżenia się do lokalnej społeczności i lepszego zrozumienia jej potrzeb. **Deklaracja ta sugeruje, że William zamierza aktywnie pracować nad budowaniem pozytywnych relacji z Walijczykami i wypełniać swoje obowiązki w sposób nowoczesny i wrażliwy na lokalne uwarunkowania.** Jego pragnienie reformy może być odpowiedzią na współczesne wyzwania i oczekiwania związane z rolą monarchii.

Ciekawostki dotyczące tytułu Prince of Wales

Znajomość języka walijskiego przez posiadaczy tytułu

Posiadacze tytułu Księcia Walii często wykazywali się znajomością języka walijskiego, co stanowiło ważny gest w kierunku mieszkańców Walii. Podczas swojej inwestytury w 1911 roku, przyszły król Edward VIII zwrócił się do tłumu w języku walijskim. Również Karol III, podczas swojej inwestytury w 1969 roku, wygłosił przemówienie w tym języku. Ta umiejętność była postrzegana jako wyraz szacunku i uznania dla kultury walijskiej, a także jako sposób na budowanie więzi z lokalną społecznością.

Prywatne zdanie Karola III o inwestyturze

Według relacji, Karol III w prywatnej rozmowie miał wyrazić nadzieję, że nigdy więcej nie dojdzie do publicznej inwestytury w zamku Caernarfon. Jego obawy wynikały z chęci oszczędzenia swojemu synowi podobnych trudnych doświadczeń, jakie sam przeżył podczas swojej ceremonii w obliczu protestów. Ta prywatna refleksja ukazuje złożoność historycznego i politycznego kontekstu nadawania tytułu Księcia Walii oraz potencjalne trudności, z jakimi mogą się mierzyć jego posiadacze.

Zmiana zasad sukcesji i potencjalny wpływ na przyszłość tytułu

Na mocy brytyjskiej ustawy o sukcesji z 2013 roku, zasady dziedziczenia tronu zostały zmienione na absolutną sukcesję. Oznacza to, że w przyszłości tytuł ten teoretycznie mogłaby otrzymać kobieta, jeśli byłaby pierwsza w kolejce do tronu (heir apparent). Ta zmiana prawna otwiera nowe perspektywy dla przyszłości tytułu Księcia Walii i może wpłynąć na to, kto i w jakich okolicznościach będzie go nosił w nadchodzących pokoleniach. Jest to istotna modyfikacja tradycyjnych zasad, która może mieć długofalowe konsekwencje.

Historia tytułu Księcia Walii w pigułce

Kluczowe daty w historii tytułu

• Ok. lata 60. XII wieku: Owain Gwynedd jako pierwszy używa tytułu „Prince of Wales”.
• 1267 rok: Oficjalne uznanie statusu Llywelyna ap Gruffudda przez króla Anglii Henryka III.
• 1283 rok: Angielski podbój Walii i egzekucja ostatniego rodzimego księcia.
• 1301 rok: Edward I nadaje tytuł Księcia Walii swojemu synowi, Edwardowi z Caernarfon.
• 1400–1415: Owain Glyndŵr przywłaszcza tytuł podczas powstania walijskiego.
• 1958–2022: Karol III sprawuje tytuł Księcia Walii przez rekordowe 64 lata i 44 dni.
• 9 września 2022 roku: William obejmuje tytuł Księcia Walii.
• 13 lutego 2023 roku: Formalne potwierdzenie nadania tytułu Williamowi poprzez listy patentowe.

Powiązane tytuły Księcia Walii

Warto wiedzieć: Tytuł Księcia Walii nie jest automatyczny ani dziedziczny; jest nadawany indywidualnie przez panującego monarchę. W momencie wstąpienia na tron, tytuł ten „łączy się z Koroną”.

Kluczową rolę w brytyjskiej monarchii odgrywa tytuł Księcia Walii, nadawany indywidualnie przez monarchę następcy tronu i symbolizujący przyszłe przywództwo. Obecnie piastuje go William, który objął tę godność 9 września 2022 roku, zaznaczając swoją rolę w historii jako najstarsza osoba inwestowana na to stanowisko. Jego objęcie tytułu, wraz z żoną Catherine jako Księżną Walii, otwiera nowy rozdział w historii tej prestiżowej, historycznie ugruntowanej pozycji, symbolizującej ciągłość monarchii brytyjskiej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Prince_of_Wales