Antonio Salieri, urodzony 18 sierpnia 1750 roku w Legnago, był jednym z najwybitniejszych włoskich kompozytorów i pedagogów epoki klasycyzmu, który przez dekady dominował w wiedeńskim życiu muzycznym. Z pochodzenia Włoch, przez większość swojego życia był wiernym poddanym monarchii Habsburgów, stając się filarem austriackiej kultury muzycznej. Jako cesarski kapelmistrz, piastował najwyższe stanowisko muzyczne w imperium. Jego życie dedykowane było muzyce, a jego wpływ na kształtowanie się przyszłych pokoleń mistrzów, takich jak Beethoven czy Schubert, jest nieoceniony. Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo w postaci dzieł operowych i sakralnych.
Na dzień dzisiejszy, Antonio Salieri miałby 273 lata. W wieku 74 lat zakończył swoje życie w Wiedniu, 7 maja 1825 roku. Jego żoną była Therese Helferstorfer, z którą miał ośmioro dzieci. Był uznanym kompozytorem operowym i sakralnym, a jego głównym osiągnięciem było ukształtowanie europejskiej sceny muzycznej przez dekady swojej działalności.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 74 lata w momencie śmierci
- Żona/Mąż: Therese Helferstorfer
- Dzieci: Ośmioro
- Zawód: Kompozytor, pedagog
- Główne osiągnięcie: Kształtowanie europejskiej sceny muzycznej, wychowanie wielu wybitnych kompozytorów
Życie osobiste i wczesne lata Antonio Salieriego
Dzieciństwo Antonio Salieriego, choć naznaczone stratą rodziców w latach 1763-1764, było okresem kształtowania jego muzycznych pasji. Już w młodym wieku wykazywał zamiłowanie do słodyczy, czytania i przede wszystkim muzyki. Jego determinacja była na tyle silna, że dwukrotnie uciekał z domu, by tylko móc posłuchać koncertów skrzypcowych. Po krótkim pobycie u brata-mnicha w Padwie, w latach 1765 lub 1766 trafił pod opiekę weneckiego szlachcica Giovanniego Mocenigo, co zapewniło mu stabilność niezbędną do dalszego rozwoju.
Kariera muzyczna i operowa Antonio Salieriego
Antonio Salieri przybył do Wiednia 15 czerwca 1766 roku, rozpoczynając tam swoją profesjonalną drogę pod skrzydłami Floriana Leopolda Gassmanna. Jego debiut operowy nastąpił zimą 1770 roku z operą buffa „Le donne letterate”, która, mimo skromnego sukcesu, otworzyła mu drzwi do dalszych kompozycji. Lata 1774–1792 to okres jego dyrektorskiej kariery w Operze Włoskiej na dworze Habsburgów, gdzie miał niemal całkowitą kontrolę nad repertuarem. Od 1788 roku pełnił najwyższą funkcję cesarskiego kapelmistrza (Kapellmeister) aż do 1824 roku, odpowiadając za muzykę w kaplicy dworskiej. Dzięki protekcji Glucka, jego opera „Les Danaïdes” (1784) odniosła sukces w Paryżu. Po 1804 roku Salieri zaprzestał tworzenia nowych oper, skupiając się na muzyce sakralnej i działalności pedagogicznej.
Twórczość i styl Antonio Salieriego
Twórczość Antonio Salieriego charakteryzowała się innowacyjnością. W operze komicznej „La Fiera di Venezia” (1772) zastosował nowatorskie połączenie tańca scenicznego ze śpiewem solistów i chóru, co inspirowało późniejszych kompozytorów, w tym Mozarta. W operze „La secchia rapita” jako jeden z pierwszych użył w orkiestrze trzech kotłów, poszerzając możliwości brzmieniowe. Salieri tworzył opery w językach włoskim, francuskim i niemieckim, co świadczyło o jego kosmopolityzmie i umiejętności dotarcia do szerokiej publiczności w kluczowych ośrodkach muzycznych Europy.
Działalność pedagogiczna Antonio Salieriego
Antonio Salieri był jednym z najbardziej cenionych pedagogów muzycznych swojej epoki. Jego nauczanie przyciągało młodych kompozytorów z całej Europy. Wśród jego wybitnych uczniów znaleźli się Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Franz Liszt, Johann Nepomuk Hummel oraz Franz Xaver Wolfgang Mozart. Jego wpływ na kształtowanie się kolejnych pokoleń muzyków był ogromny.
Wybitni uczniowie Antonio Salieriego
- Ludwig van Beethoven
- Franz Schubert
- Franz Liszt
- Johann Nepomuk Hummel
- Franz Xaver Wolfgang Mozart
Relacja z Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem i dziedzictwo Antonio Salieriego
Po śmierci Wolfganga Amadeusza Mozarta w 1791 roku, pojawiły się plotki o rzekomym otruciu go przez Salieriego z zazdrości. Te bezpodstawne teorie zostały obalone przez historyków i medyków. Warto wiedzieć: Mimo rozpowszechnionego mitu o otruciu Mozarta, historycy i medycy jednoznacznie obalili te teorie. W rzeczywistości, obaj kompozytorzy prawdopodobnie darzyli się wzajemnym szacunkiem. Powszechne przekonanie o udziale Salieriego w śmierci Mozarta negatywnie wpłynęło na jego psychikę w późniejszych latach życia. Współczesna sława Antonio Salieriego, która znacząco wzrosła w XX wieku, jest w dużej mierze zasługą sztuki teatralnej „Amadeus” Petera Shaffera i jej ekranizacji filmowej, które przedstawiają jednak obraz w dużej mierze fikcyjny.
Kontrowersje i trudności w karierze Antonio Salieriego
Kariera Antonio Salieriego nie była pozbawiona wyzwań. Reformy cesarza Józefa II w 1778 roku, które faworyzowały niemiecki Singspiel kosztem opery włoskiej, postawiły go w trudnej sytuacji finansowej i zawodowej. Nie wszystkie jego dzieła spotykały się z uznaniem – opera „Il ricco d’un giorno” (1784) oraz paryska premiera „Les Horaces” okazały się porażkami artystycznymi.
Porażki artystyczne Antonio Salieriego
- Opera „Il ricco d’un giorno” (1784)
- Opera „Les Horaces” (paryska premiera)
Ciekawostki z życia Antonio Salieriego
Już od najmłodszych lat Antonio Salieri wykazywał głębokie przywiązanie do wiary, co potwierdził uroczysty akt poświęcenia jego nauki i służby Bogu zaraz po przybyciu do Wiednia. W późniejszym wieku sugerował, że wiele jego wczesnych kompozycji zostało celowo zniszczonych lub zaginęło, co może świadczyć o pewnych napięciach w jego karierze. Dzięki kontaktom w wiedeńskich kręgach artystycznych, poznał wybitne postaci, w tym poetę Pietro Metastasia i kompozytora Christopha Willibalda Glucka, który stał się jego mentorem.
Chronologia kariery i życia Antonio Salieriego
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 18 sierpnia 1750 | Narodziny Antonio Salieriego w Legnago. |
| 1763–1764 | Osierocenie przez oboje rodziców. |
| 1765 lub 1766 | Trafienie pod opiekę Giovanniego Mocenigo. |
| 15 czerwca 1766 | Przybycie do Wiednia pod opieką Floriana Leopolda Gassmanna. |
| Zima 1770 | Debiut operowy z operą buffa „Le donne letterate”. |
| 1772 | Premiera opery „La Fiera di Venezia” z innowacyjną sceną. |
| 1774–1792 | Stanowisko dyrektora Opery Włoskiej na dworze Habsburgów. |
| 1778 | Reforma cesarza Józefa II dotycząca opery włoskiej. |
| 1784 | Premiera opery „Les Danaïdes” w Paryżu; porażka opery „Il ricco d’un giorno”. |
| 1786 | Przygotowanie krótkich oper na bankiet cesarski wraz z W.A. Mozartem. |
| 1788–1824 | Pełnienie funkcji cesarskiego kapelmistrza (Kapellmeister). |
| 1791 | Śmierć Wolfganga Amadeusza Mozarta i pojawienie się plotek o otruciu. |
| Po 1804 | Zaprzestanie pisania nowych oper, skupienie na muzyce sakralnej i pedagogice. |
| 7 maja 1825 | Śmierć Antonio Salieriego w Wiedniu w wieku 74 lat. |
Antonio Salieri, włoski kompozytor i pedagog epoki klasycyzmu, pozostawił po sobie trwały ślad w historii muzyki europejskiej. Jego kariera w Wiedniu, pełna prestiżowych stanowisk i licznych kompozycji, ukształtowała nie tylko jego epokę, ale także kolejne pokolenia muzyków, dzięki jego wybitnej działalności pedagogicznej. Mimo kontrowersji i niesłusznych oskarżeń, jego wkład w rozwój muzyki, zwłaszcza w dziedzinie opery i muzyki sakralnej, jest niepodważalny i zasługuje na uwagę badaczy i miłośników sztuki.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Antonio_Salieri
